Çocukluk döneminde fark edilmeyen veya tedavisi tamamlanmayan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), yetişkinlikte iş yaşamından eğitime, sosyal ilişkilerden aile hayatına kadar birçok alanda önemli sorunlara neden olabiliyor. Liv Hospital Gaziantep Psikiyatri Uzmanı Uzm. Dr. Mustafa Çelik, yetişkinlerde DEHB'nin en belirgin belirtisinin dikkat dağınıklığı olduğunu belirterek, erken tanı ve doğru tedavinin yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabileceğini söyledi.

Uzmanlara göre yetişkin DEHB'si yalnızca dikkat sorunlarından ibaret değil. Unutkanlık, zaman yönetiminde güçlük, dürtüsel davranışlar, iş ve ilişki problemleri ile depresyon ve kaygı bozuklukları gibi farklı psikiyatrik sorunlar da tabloya eşlik edebiliyor.

Yetişkinlerde DEHB Nedir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, çocukluk çağında başlayan ve bazı bireylerde yetişkinlik döneminde de etkilerini sürdüren nörogelişimsel bir bozukluk olarak tanımlanıyor.

Uzm. Dr. Mustafa Çelik, çocuklukta tanı konulmayan veya tedavisi yarım kalan DEHB'nin yetişkin bireylerin günlük yaşamını önemli ölçüde etkileyebileceğini belirtti. İş yaşamı, eğitim süreci ve sosyal ilişkilerde yaşanan birçok sorunun altında dikkat eksikliği belirtilerinin bulunabileceğine dikkat çekti.

Yetişkinlerde DEHB'nin En Yaygın Belirtisi Dikkat Dağınıklığı

Dr. Mustafa Çelik'e göre yetişkinlerde DEHB'nin en belirgin özelliği dikkat dağınıklığıdır.

İlgi çekici veya kişiyi motive eden etkinliklerde odaklanmanın daha kolay olabildiğini belirten Çelik, toplantılar, eğitim programları veya uzun süre dikkat gerektiren görevlerde ise ciddi odaklanma güçlüğü yaşanabildiğini ifade etti.

Bu durumun özellikle çalışma hayatında performans kaybına ve görevlerin tamamlanmasında güçlük yaşanmasına neden olabileceği belirtildi.

Unutkanlık ve Zaman Yönetimi Sorunları Sık Görülüyor

Yetişkin DEHB'sinde dikkat dağınıklığına ek olarak unutkanlık da en sık karşılaşılan belirtiler arasında yer alıyor.

Uzm. Dr. Mustafa Çelik, bu bireylerde eşyaları sık kaybetme, randevuları unutma, önemli tarihleri kaçırma, zamanı planlayamama ve işleri zamanında tamamlayamama gibi sorunların oldukça yaygın görüldüğünü söyledi.

Günlük yaşamın organizasyonunda yaşanan bu güçlükler hem mesleki hem de sosyal yaşamı olumsuz etkileyebiliyor.

Dürtüsel Davranışlar Karar Süreçlerini Etkileyebiliyor

DEHB'nin yalnızca dikkat eksikliğiyle sınırlı olmadığını belirten Dr. Çelik, dürtüselliğin de önemli belirtilerden biri olduğunu ifade etti.

Dürtüsel davranışlar nedeniyle bireylerin ani kararlar alabildiğini ve daha sonra bu kararlarından pişmanlık duyabildiğini belirten uzman, bu durumun hem iş hayatında hem de özel yaşamda çeşitli problemlere yol açabileceğini söyledi.

İş Hayatı ve Kariyer Üzerinde Olumsuz Etkiler Oluşturabiliyor

Yetişkin DEHB'si olan bireylerde sürekli sıkılma hissinin de yaygın görülen belirtilerden biri olduğunu belirten Uzm. Dr. Mustafa Çelik, bunun kariyer yaşamını da etkileyebileceğini ifade etti.

Uzun süre aynı işte çalışmakta zorlanma, sık iş değiştirme veya kariyer hedeflerine ulaşamama gibi sorunların görülebileceğini belirten Çelik, dikkat eksikliğinin mesleki performansı önemli ölçüde etkileyebildiğini söyledi.

DEHB Sosyal İlişkileri ve Aile Yaşamını da Etkileyebilir

Uzmanlara göre yetişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu yalnızca iş yaşamını değil, sosyal ilişkileri de etkileyebiliyor.

Dr. Mustafa Çelik, uzun süreli ilişkileri sürdürmekte güçlük yaşanabileceğini, evlilik ve aile yaşamında çeşitli sorunlarla karşılaşılabileceğini belirtti.

Dikkat eksikliği, dürtüsel davranışlar ve zaman yönetimindeki problemler nedeniyle iletişim sorunlarının ortaya çıkabileceği ifade edildi.

Depresyon ve Kaygı Bozuklukları DEHB'ye Eşlik Edebiliyor

DEHB'nin zamanında tanınmaması durumunda bireyin gerçek potansiyelinin altında kalabileceğini belirten Dr. Mustafa Çelik, bunun uzun vadede motivasyon kaybına neden olabileceğini söyledi.

Başarısızlık hissi ve sürekli sıkılma duygusunun depresyon, kaygı bozuklukları ve madde kullanım riskini artırabileceğini ifade eden uzman, dikkat eksikliği belirtileri yaşayan yetişkinlerin mutlaka psikiyatri değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini vurguladı.

Yetişkinlerde DEHB Tedavi Edilebiliyor

Uzm. Dr. Mustafa Çelik, yetişkin DEHB'sinin tedavi edilebilen nörogelişimsel bir bozukluk olduğunu belirtti.

Tedavi planının her bireyin ihtiyaçlarına göre hazırlandığını ifade eden Çelik, ilaç tedavisi, psikoterapi ve yaşam tarzı düzenlemelerinin birlikte uygulanmasının dikkat eksikliğine bağlı sorunların büyük bölümünün kontrol altına alınmasını sağlayabildiğini söyledi.

Tedavi sürecinde yalnızca dikkat eksikliğinin değil, eşlik eden depresyon, kaygı bozuklukları ve ilişki problemlerinin de değerlendirilerek tedavi planına dahil edildiğini belirtti.

Erken Tanı Yaşam Kalitesini Artırıyor

Uzmanlara göre yetişkinlerde dikkat eksikliği belirtilerinin erken dönemde fark edilmesi ve doğru şekilde değerlendirilmesi, hem kişisel hem de mesleki yaşam açısından önemli avantajlar sağlıyor.

Uzm. Dr. Mustafa Çelik, doğru tanı ve uygun tedavi sayesinde hastaların yaşam kalitesinde belirgin iyileşme görülebildiğini, bireylerin gerçek potansiyellerine ulaşmalarının mümkün olabileceğini ifade ederek dikkat eksikliği belirtilerinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.