Aile, çocuğun duygularını öğrendiği ilk sosyal alan
Liv Hospital Samsun Klinik Psikolog Enise Öziç, çocukların duygusal gelişiminde ailenin belirleyici bir role sahip olduğunu ifade etti.
Ailenin çocuk için bir “ayna” görevi gördüğünü belirten Öziç, anne ve babanın duygularını yaşama ve ifade etme biçiminin çocuğun duygusal dünyasını da etkilediğini söyledi.
Çocuğun duygularını tanımasının, bu duygulara anlam verebilmesinin ve zaman içinde onları düzenlemeyi öğrenmesinin sağlıklı gelişim açısından önemli olduğunu belirten Öziç, duygusunu tanıyabilen çocukların kendilerini daha iyi ifade edebildiğini ve özgüven gelişimlerinin desteklendiğini kaydetti.
Ebeveynin yaklaşımı çocuğun stresle başa çıkma becerisini etkiliyor
Ebeveyn tutumlarının çocukların duygusal gelişiminde önemli bir belirleyici olduğunu ifade eden Öziç, genel olarak duyguyu reddeden ve duyguyu kabul ederek yönlendiren iki farklı ebeveyn yaklaşımından söz edilebileceğini belirtti.
Duyguları kabul edilen çocuklarda davranış sorunlarının daha az görülebildiğini ve stresle başa çıkma becerilerinin daha gelişmiş olabildiğini aktaran Öziç, ebeveynlerin çocukların yaşadığı duyguları bastırmak yerine onlara rehberlik etmesinin önemine dikkat çekti.
Duyguların isimlendirilmesi çocuğu rahatlatıyor
Çocukların beyin gelişiminin ilişkiler içerisinde şekillendiğini belirten Öziç, yaşanan duygunun isimlendirilmesinin de çocuk açısından önemli olduğunu söyledi.
Bir çocuğa “Üzgünsün” denilmesinin, onun yaşadığı duyguyu fark etmesine ve düzenlemesine yardımcı olabileceğini belirten Öziç, ebeveynin sakin kalmasının da çocuğun sinir sisteminin yatışmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
“Duyguyu reddetmek en sık yapılan hata”
Ebeveynlerin çocukların duygusal gelişimi konusunda yaptığı en yaygın hatalardan birinin yaşanan duyguyu reddetmek olduğunu söyleyen Öziç, “Ağlama” ve “Abartıyorsun” gibi ifadelerin çocuğun kendi duygularını yanlış veya gereksiz olarak değerlendirmesine neden olabileceğini belirtti.
Çocuk yoğun bir duygu yaşadığında öncelikle anlaşılmaya ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Öziç, ebeveynlerin bu aşamada çocuğun duygusunu düzeltmeye çalışmak yerine onu anlamaya odaklanması gerektiğini söyledi.
Empati kurarken sınırlar da korunmalı
Çocuğun duygusunu anlamanın, sergilediği her davranışı onaylamak anlamına gelmediğine dikkat çeken Öziç, empati ile sınır koymanın birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Örneğin öfkelenen bir çocuğa “Öfkelendiğini anlıyorum” denilebileceğini belirten Öziç, bunun yanında “Vurmak doğru bir davranış değil” diyerek davranış sınırının da net biçimde ortaya konulması gerektiğini söyledi.
Bu yaklaşımın çocuğa hem duygularının kabul edildiğini hem de bazı davranışların kabul edilemez olduğunu öğretmesi açısından önemli olduğu belirtildi.
“Mükemmel ebeveyn yoktur, yeterince iyi ebeveyn vardır”
Ebeveynlerin öncelikle kendi duygularını nasıl yaşadıklarını ve yönettiklerini değerlendirmeleri gerektiğini belirten Öziç, bu konuda zorlanan ebeveynlerin profesyonel destek almasının önemli olduğunu söyledi.
Çocukların çoğunlukla ebeveynlerini rol model aldığını hatırlatan Öziç, “Mükemmel ebeveyn yoktur, yeterince iyi ebeveyn vardır” ifadelerini kullandı.
Çocukla geçirilen 10 dakika bile önemli
Çocuklarla kaliteli zaman geçirmenin duygusal gelişim açısından önemli olduğunu vurgulayan Öziç, ebeveynlerin her gün çocuklarını gerçekten dinledikleri özel bir zaman oluşturmalarını önerdi.
Her gün yalnızca 10 dakikanın bile çocuğun kendisini anlaşılmış hissetmesine katkı sağlayabileceğini belirten Öziç, düzenli ve nitelikli iletişimin çocukların duygusal gelişimini destekleyen önemli unsurlardan biri olduğunu ifade etti.
Yorum Yap