Aile hekimliği sisteminin dijital altyapısını kökten değiştirmeyi hedefleyen Sağlık Bakanlığı’nın SBABS (Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Bilgi Sistemi) dayatması, HEKİMSEN ve AHEF tarafından düzenlenen ortak panelde masaya yatırıldı. Uzmanlar, hekimlerin iki seçenek arasında bırakıldığını ancak her iki seçeneğin de ciddi riskler barındırdığını vurguladı.
"Güvenlik Maskesi Altında Tekelleşme"
Bakanlığın "veri güvenliği" gerekçesiyle başlattığı bu dönüşüm, sektör temsilcileri tarafından inandırıcı bulunmuyor. Mevcut sistemlerin zaten bakanlık denetiminde olduğunu hatırlatan HEKİMSEN Genel Başkanı Adil Kurban, teknik olarak verilerin en üst düzeyde şifrelenebileceğini belirtti. Kurban, "Serbest piyasa dinamiklerini yok sayan bu uygulama, bilişim sektöründe açık bir tekelleşmeye yol açacaktır," uyarısında bulundu.
"Hekimler Hukuki Bir Arafta Bırakılıyor"
Panelde en çok dikkat çeken konulardan biri de hekimlerin yasal sorumlulukları oldu. HEKİMSEN Hukuk Birimi Koordinatörü Av. Abdullah Şakar, mevcut mevzuatın tüm sorumluluğu hekime yüklediğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Bakanlık, resmi bir yönetmelik değişikliği yapmadan hekimleri bu sisteme zorlayarak hukuki bir boşluk yaratıyor. Olası bir sistem geçişinde yaşanacak küçük bir veri kaybı bile, malpraktis (tıbbi uygulama hatası) davalarında hekimi tamamen savunmasız bırakabilir. Tanı ve takip kayıtlarınızın silinmesi, mahkemede masumiyetinizi kanıtlayamamanız demektir."
Pilot İllerde "WhatsApp" Üzerinden Baskı İddiası
Kayseri ve Konya gibi pilot bölgelerden gelen raporlar, sürecin ciddiyetini artırıyor. AHEF Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bahadır Uçar, hekimlere resmi kanallar yerine WhatsApp grupları üzerinden baskı yapıldığını ve "veri gönderimi kapatılacak" şeklinde tehditler savrulduğunu iddia etti. Uçar, bakanlığın şeffaf bir takvim açıklamak yerine "belirsizlik politikası" yürüttüğünü savundu.
Ücretsiz Yazılım: Bir Devrin Sonu Mu?
Sistemin 2026 yılı sonuna kadar ücretsiz, sonrasında ise "cüzi" bir ücretle sunulacağı vaadi de eleştirilerin odağındaydı. Sektör temsilcileri, bu modelin 15 yıldır hizmet veren yerli yazılım firmalarını iflasa sürükleyeceğini, rekabetin bittiği bir ortamda ise hizmet kalitesinin düşeceğini ve gelecekte fiyatların kontrolsüzce artabileceğini ifade etti.
Hekimler İçin Kritik 3 Tavsiye:
Panelin sonunda, sahada görev yapan aile hekimlerinin mağduriyet yaşamaması için şu somut adımların atılması gerektiği vurgulandı:
Veri Yedekleme: Hangi sistem kullanılırsa kullanılsın, tüm tıbbi verilerin harici disklerde düzenli olarak yedeklenmesi hayati önem taşıyor.
Hukuki Kayıt (Tutanak): Bilgisayarına rızası dışında müdahale edilen veya sözlü tehdide maruz kalan hekimlerin mutlaka tutanak tutması gerekiyor.
Resmi Yazı Takibi: Emredici, ıslak imzalı bir yazı veya yönetmelik değişikliği olmaksızın yapılan sözlü yönlendirmelerin yasal dayanağı bulunmadığı unutulmamalıdır.
HEKİMSEN Kurucu Üyesi Dr. Salih Yılmagil, amaçlarının hekimleri korkutmak değil, onları bekleyen teknik ve hukuki risklere karşı silahlandırmak olduğunu belirterek, sürecin sonuna kadar takipçisi olacaklarını yineledi.
Yorum Yap